Жашыл технологияны колдонуу жана экосистеманы коргоо

Акыркы кездерде дүйнө жүзүндө экосистема көйгөйлөрү күндѳн күнгѳ актуалдуулугу күчөп бара жатат.

Орто Азиядагы экологиялык кырдаал техногендик факторго караганада экономиканын экстенсивдүү өнүгүүсүнө көбүрөөк байланыштуу, анткени суроо –талапка жараша табыйгатка болгон басым күчөдү. Жакырчылык, өкмөттүн натыйжалуу эмес иштөөсү экологияга терс таасирин тийгизүүдө. Кыргызстандын көптөгөн шаарларында жана айылдарында инфраструктуралык мекемелерин жетишсиздиги, анын ичинде таза суу менен камсыз кылуу, канализация, агын сууларды тазалоочу жайлар, андан сырткары таштандыларды утилизациялоонун жоктугу жаратылышка терс таасирин тийгизүүдө.

Дренаждык жана суугат системаларын жетишсиз каржылоо жер кыртышын шорлошуна жана эрозиясына алып келүүдө, анын ичинде айыл чарба жерлери жана жайыттар бар.

Жердин табыйгый катмарынын бузулушу жердин эрозиясына, сезондук ташкындардын күчөшүнө алып келүүдө. Мунун натыйжасында суу ташкыны менен көчкүлөр күчөөдө. Ошондой эле жаратылыш коруктарын жана токойлорду сактоо көйгөйлөрү курч бойдон калууда. Андан сырткары курулуш жана үйлөрдү жылытуу максаттында токойлорду мыйзамсыз кыйуу байкалууда.

Экинчи тараптан алганда, энергетикалык ресурстарды пайдалануунун өсүүсү жаратылышка күч келтирүүдө. Жаратылышка болгон терс таасирлерди азайтуунун жолу болуп жашыл жана энергияны үнөмдөөчү технологияларды кеӊири жайылтуу жана пайдалануу болуп эсептелет. Бирок жакырчылык, каржынын тартыштыгы жана мыйзамда каралбай калышы жашыл технологияларды жана кайра калыбына келүүчү энергияны иш жүзүндө колдонууга тоскоол болууда.

Ар кайсы жергиликтүү экосистема глобалдык-планетардык экосистеманын бир бөлүгү болуп саналат, ошондуктан экоситеманын бир бөлүгүнүн тез бузулушу планетаныны жалпы экосистемасына терс таасирин тийгизет.

Ар бир адамдын, коомчулуктун жана мамлекеттердин жаратылышка болгон аярлуу мамилесинен глобалдык экосистема көз каранды, ошондуктан ар бирибиз жаратылыштын сакталышына жоопкерчиликти сезе билишбиз керек.

Бул долбоордун негизинде төмөнкү маселелер каралат:

  • Үйдүн энергоэффективдүүлүгүн жогорулатууну жана энергияны үнөмдөөгө үйрөтүү: үйдү жылуулоо, жашыл курулуш, экоүй, энергияны үнөмдөөчү жабдууларды колдонуу;
  • Альтернативдик энергия булактарын колдонууну камсыз кылуу: биогаз, күн коллектору, шамалдан энергия алуу, чакан ГЭС;
  • Экологиялык багыттагы технологияларды колдонууну камсыз кылуу: компостирлөө, биотуалет, биофильтр ж.б.;
  • Таштандыларды башкаруу: утилизация, сортоштуруу, кайра иштетүү;
  • Айлана-чөйрөнү коргоо тармагындагы долбоорлодо өнөктөштөр менен иштөөнү демилгелөө;
  • Айлана-чөйрөнү коргоо багыттында тренингтерди өткөрүү;
  • Жапайы жаныбарларды жана өсүмдүктөрдү сактоо боюнча иш-чараларды жүргүзүү.